ΓΕΡΟΝΤΙΚΟ: Περί διδασκαλίας

Πολ­λές φο­ρές βλέ­πω στον αγώ­να του άλ­λου, κάτι κα­τα­λα­βαί­νω ή ξέρω τι έχει κά­νει, όμως από σε­βα­σμό δεν του λέω τί­πο­τε, αν δεν μου το πει ο ίδιος. Το θε­ω­ρώ εκ­βια­σμό, ατι­μία, να του το πω, την στιγ­μή που εκεί­νος δεν θέ­λει μό­νος του να το φα­νε­ρώ­σει. Εί­ναι λε­πτό το θέμα, για­τί θα τον ρε­ζι­λέ­ψεις. Πώς να βιά­σεις τον άλ­λον; Υπάρ­χει ελευ­θε­ρία. Εκτός αν δω, ότι κιν­δυ­νεύ­ει και δεν πρό­κει­ται να βο­η­θη­θεί από αλ­λού ή ότι έχει άγνοια και θα σπά­ση τα μού­τρα του, θα κα­τα­στρα­φεί, τότε θα κοι­τά­ξω με τρό­πο να του πω κάτι. Εί­ναι κα­λύ­τε­ρα να δί­νεις στον άλ­λον να κα­τα­λα­βαί­νει που φταί­ει, εφό­σον το ζη­τή­σει και να χτυ­πά μό­νος του τον πα­λαιό του άν­θρω­πο, για­τί έτσι πονά λι­γό­τε­ρο. Βλέ­πεις και ένα παι­δά­κι, όταν πέ­σει μόνο του και χτυ­πή­σει, κλαί­ει λι­γό­τε­ρο από ό,τι κλαί­ει, αν πέ­σει, για­τί το έσπρω­ξε ένα άλλο παι­δί.

Για να πει κα­νείς στον άλ­λον να κά­νει κάτι, πρέ­πει αυ­τός που θα το ακού­σει να εί­ναι τα­πει­νός και αυ­τός που θα το πει να εί­ναι δέκα φο­ρές πιο τα­πει­νός και να προ­σπα­θεί να το εφαρ­μό­ζει αυτό που θα πει. Θα κάνω ενά­μι­σι εγώ, για να πω στον άλ­λον να κά­νει ένα και πάλι θα σκε­φθώ αν το πω.

Άγιος Παΐσιος ο Αγιορείτης