Η εσωτερική κατάκριση είναι μια υποβρύχια κατάσταση, πολύ πιο δύσκολη να θεραπευτεί από την εξωτερική κατάκριση. Είναι εύκολο να κλείσω το στόμα μου και να το παίξω καλός άνθρωπος και μέσα μου να κατακρίνω τον άλλον. Στην εσωτερική κατάκριση δεν κατακρίνουμε κυρίως τους άλλους, αλλά νιώθουμε τον εαυτόν μας, ότι έφτασε τόσο ψηλά, που οι άλλοι από εμάς παρασάγγας απέχουν. Ρώτησε κάποτε ο αββάς Δωρόθεος τον μοναχό του: Τέκνον μου, σε βλέπω απαθέστατο! Σε κοροϊδεύουν, σε λοιδορούν και δεν μιλάς καθόλου και είσαι χαρούμενος!
Τί λογισμούς έχεις για τους αδερφούς σου; Και απαντάει εκείνος ο μοναχός: Με αυτά τα ψωριασμένα σκυλιά θα ασχολούμαι εγώ γέροντα; Και καταλήγει ο αββάς Δωρόθεος: Να μας φυλάξει ο Χριστός από την εσωτερική κατάκριση! Γιατί η εσωτερική κατάκριση, είναι δαιμονισμός του νοός. Να σημειώσουμε, ότι εάν δεν θεραπεύσουμε την εσωτερική κατάκριση, τότε ο αμέσως επόμενος λογισμός που μας θα κατακλύζει, είναι ο φθόνος, μετά μας κατακλύζει η κενοδοξία και καταλήγουμε στην εσχάτη υπερηφάνεια και δεν υπάρχει μετά άλλο πάθος. Έπεται η απώλεια μας… Με την συνεχή αυτομεμψία, την αυτογνωσία και με τα δάκρυα της μετανοίας, θα μπορέσει κανείς, να καταπολεμήσει την εσωτερική κατάκριση.
Γέρων Εφραίμ Σεραγιώτης
