Στην εσπερίδα συμμετείχαν τρεις εγκεκριμένοι ομιλητές με επίκαιρα θέματα γύρω από τα προβλήματα που αντιμετωπίζει η σύγχρονη οικογένεια. Μετά τις εισηγήσεις ακολούθησε εποικοδομητικός διάλογος.
Ομιλητές ήτανι:
Ο Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης μας κ.κ. Παντελεήμων με θέμα “Η βοήθεια της εκκλησίας στα θέματα της οικογένειας”.
Ο κ. Χαλκιάς Γεώργιος σχολικός σύμβουλος Π.Ε. Θεσσαλονίκης με θέμα: “Δημιουργώντας σχέσεις εμπιστοσύνης με το παιδί μας: παιδαγωγικές προσεγγίσεις και πρακτικές.
Η κ. Ράντζου Μαρία καθηγήτρια της Θεολογικής Σχολής του ΑΠΘ με θέμα: Συνοδεύοντας τα παιδιά στην ψηφιακή εποχή. Πνευματικές αντιστάσεις και παιδαγωγικά όρια.
Την εσπερίδα προλόγισε και συντόνισε με επιτυχία ο Πρωτ. Λεωνίδας Αφεντούλης, ο οποίος είχε και τον εκτελεστικό συντονισμό της Σχολής Γονέων της Ιεράς Μητροπόλεως καθόλη την χρονιά.
Την λήξη της εσπερίδας κήρυξε ο Σεβασμιώτατος ανακεφαλαιώνοντας τα κύρια θέματα που απασχόλησαν τους συνέδρους και εκφράζοντας τις θερμές του ευχαριστίες προς τους εισηγητές και τον συντονιστή.
ΕΙΣΗΓΗΣΗ ΣΕΒΑΣΜΙΩΤΑΤΟΥ
Ἡ οἰκογένεια εἶναι, λέμε συχνά, τό κύτταρο τῆς κοινωνίας. Εἶναι τό φυσικό περιβάλλον τοῦ κάθε ἀνθρώπου. Εἶναι τό φυτώριο καί τό πρῶτο σχολεῖο γιά ὅλους μας. Γι᾽ αὐτό καί ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο ὑπάρχει καί λειτουργεῖ εἶναι καθοριστικῆς σημασίας γιά τή λειτουργία καί τῶν ἀνθρώπων καί τῆς κοινωνίας.
Δέν ὑπάρχει, νομίζω, κανείς πού ἀμφιβάλλει γι᾽ αὐτά, ὅπως δέν ὑπάρχει πιστεύω καί κανείς πού νά μήν ἀντιλαμβάνεται ὅτι τόσο ἡ οἰκογένεια ὅσο καί ἡ κοινωνία βρίσκεται σήμερα σέ κρίση. Τά περισσότερα ἀπό τά «νέα» τά ὁποῖα ἀκοῦμε στίς εἰδήσεις ἤ διαβάζουμε στό διαδίκτυο ἔχουν ὡς ἀφετηρία αὐτή τή διπλῆ καί ἀλληλοτροφοδοτούμενη κρίση τῆς οἰκογένειας καί τῆς κοινωνίας.
Ἡ Ἐκκλησία μας ὡς στοργική μητέρα ὅλων τῶν ἀνθρώπων ἀλλά καί ὡς αὐτή ἡ ὁποία μέ τό μυστήριο τοῦ γάμου μετέχει στή συγκρότηση τῆς οἰκογενείας καί μέ τήν ὅλη διακονίας της προσπαθεῖ νά βοηθήσει τούς ἀνθρώπους, ἐνδιαφέρεται ὅπως εἶναι φυσικό διαχρονικά γιά τήν οἰκογένεια καί βοηθᾶ μέ ποικίλους τρόπους στήν καλή λειτουργία της καί στήν ἐπίλυση τῶν τυχόν προβλημάτων πού ἀνακύπτουν. Γιά τήν Ἐκκλησία ἄλλωστε ἡ οἰκογένεια εἶναι ὁ χῶρος μέσα στόν ὁποῖο ὁ ἄνθρωπος ἀγωνίζεται καθημερινά γιά νά ἁγιάσει τόν ἑαυτό του.
Κάπου γράφει ὁ ἀπόστολος Παῦλος «σωθήσεται ἡ γυνή» καί ὁ ἀνήρ βέβαια, «διά τῆς τεκνογονίας». Δηλαδή μέσα ἀπό τόν ἀγώνα πού ἔχουν κάθε ἡμέρα νά φέρνουν τά παιδιά τους στόν κόσμο, ὄχι μόνο βιολογικά ἀλλά πολύ περισσότερο νά τά ἀναθρέψουν ἐν παιδείᾳ καί νουθεσίᾳ Κυρίου, ἁγιάζονται καί σώζονται.
Γι᾽ αὐτό καί ἀξίζει νά ἐρευνήσει κανείς μέ πολλή προσοχή ποῦ ἔγκειται ἡ οὐσία τῶν προβλημάτων πού ἀντιμετωπίζει ἡ οἰκογένεια, προβλήματα πού δυσκολεύουν τή συζυγία, μέ ἀποτέλεσμα νά δυσκολεύονται καί τά παιδιά τά ἴδια. Καί πολλές φορές νά φθάνουμε μέχρι τή διάλυση τῆς οἰκογενείας.
Ἀσφαλῶς κανείς δέν ξεκινᾶ τόν γάμο του μέ ὅραμα τή διάλυσή του, ἀλλά ὅλοι ξεκινοῦν τόν γάμο μέ ὅραμα τήν ἀγάπη, τήν ἑνότητα, τήν διά βίου παντός συμβίωση, ὥστε νά εἶναι ἑνωμένοι καί ἀγαπημένοι, ἀλλά στήν πορεία ἐμφανίζονται τά διάφορα προβλήματα.
Ποιά εἶναι ὅμως ἡ βοήθεια τῆς Ἐκκλησίας ἀπέναντι στά προβλήματα τοῦ γάμου, τῆς συζυγίας, πού κάθε ἡμέρα ἐμφανίζονται μπροστά μας;
Ἡ βοήθειά της ἔγκειται ἀρχικά στή συνειδητοποίηση τῶν προβλημάτων. Δέν εἶναι εὔκολο πράγμα ἡ συζυγία, καθώς δύο διαφορετικοί ἐντελῶς ἄνθρωποι καλοῦνται νά ζήσουν ὡς ἕνας. Αὐτή ἡ ἕνωση προϋποθέτει τήν κένωση. Ὅπως ὁ Χριστός «ἐκένωσεν ἑαυτόν» γιά νά ἑνωθεῖ μέ τόν ἄνθρωπο, ἔτσι καί οἱ σύζυγοι θά πρέπει νά κενώνουν τόν ἑαυτό τους, ἐάν θέλουν πραγματικά νά ἑνωθοῦν. Αὐτό σημαίνει ὅτι θά πρέπει νά βγοῦν ἀπό τόν ἀτομισμό καί τόν ἐγωισμό πού δέν μᾶς ἀφήνει νά ἀνοίξουμε τήν καρδιά μας καί νά δοθοῦμε στόν ἄλλον ἄνθρωπο.
Δέν εἶναι εὔκολο πράγμα νά ἀγαπᾶς. Εἶναι τό πιό δύσκολο πράγμα καί τό πιό μεγάλο ἔργο τό ὁποῖο καλεῖται νά κάνει ὁ ἄνθρωπος. Καί εἶναι δύσκολο καί εἶναι ἄθλημα, εἶναι πραγματικά κόπος πολύς, διότι θέλει ἀνά πᾶσα στιγμή νά εἶσαι σέ θέση νά ξεπεράσεις τόν ἑαυτό σου, νά ἀρνηθεῖς τόν ἑαυτό σου.
Αὐτό ὅμως δέν εἶναι εὔκολο νά γίνει, ἐάν ὁ ἄνθρωπος δέν ἔχει ἀντίκρυσμα. Δέν εἶναι εὔκολο πράγμα νά ἀρνεῖσαι τόν ἑαυτό σου ἀνά πᾶσα στιγμή, ἐάν δέν εὑρίσκεις ἕνα ἀντίκρυσμα πνευματκό, ἄν τήν ὥρα πού ἀρνεῖσαι τόν ἑαυτό σου δέν ἔχεις τήν ἀπάντηση τοῦ Πνεύματος, τήν ἀπάντηση τοῦ Θεοῦ μέσα στήν καρδιά σου. Ἐάν δέν αἰσθάνεσαι ὅτι αὐτή ἡ ἄρνηση τοῦ θελήματός μου ἔχει μιά ἀνταπόκριση ἀπό τή Χάρη τοῦ Θεοῦ.
Ἡ ἐπικοινωνία μέ τόν ἄλλο ἄνθρωπο ἔχει ὅμως ὡς προϋπόθεση καί νά μάθεις νά τόν ἀκοῦς, κάτι γιά τό ὁποῖο εἶναι ἀναγκαῖο νά μάθει κανείς καί νά σιωπᾶ. Εἶναι μεγάλη τέχνη ἡ τέχνη τῆς σιωπῆς καί εἶναι σημαντικό νά τήν μάθουμε. Πρέπει ἐσύ ὁ ἴδιος νά μάθεις τή μεγάλη αὐτή τέχνη τῆς σιωπῆς τῶν δικῶν σου συναισθημάτων, νά σιωπήσεις ἐσύ τελείως, νά μή μιλᾶ ἡ λογική σου, ἀλλά νά εἶσαι ὅλος ἀκοή. Δυστυχῶς, ἐνῶ μέσα στήν παράδοσή μας ὑπάρχει, στή σύγχρονη παιδεία μας δέν ἔχουμε τόν τρόπο νά ἀκοῦμε τόν ἄλλον ἄνθρωπο.
Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ἔχει ἕνα ὡραιότατο λόγο στό Ἐξομολογητάριό του. Ἀπευθύνεται στόν πνευματικό καί τοῦ λέει, καί τόν διδάσκει πῶς ὀφείλει νά ἀκούει τούς ἀνθρώπους πού θά πᾶνε κοντά του.
Εἶναι πράγματι ἕνα τεράστιο μυστήριο τό πῶς ἀκοῦς τόν ἄλλον ἄνθρωπο. Ἕνα ἀπό τά μεγαλύτερα προβλήματα τῆς συζυγίας ἀπό τό ὁποῖο γεννιοῦνται πάρα πολλά ἄλλα εἶναι τό ὅτι οἱ ἄνθρωποι δέν μποροῦν νά καθίσουν νά ἀκούσει ὁ ἕνας τόν ἄλλο. Μιλάει ὁ ἕνας Α καί ὁ ἄλλος καταλαβαίνει Ω. Γιατί τήν ὥρα πού λέει τά δικά του δέν σιωπᾶ νά τόν ἀκούσει, ἀλλά λέει ἀπό μέσα του καί αὐτός τά δικά του, καί εἶναι σάν νά ἔχεις δύο μαγνητόφωνα καί τό καθένα παίζει τή δική του κασέτα.
Αὐτό εἶναι ἕνα τεράστιο πρόβλημα καί ἀπό αὐτό βγαίνουν κατά κανόνα τά πιό πολλά ἄλλα προβλήματα.
Ἕνα ἄλλο πρόβλημα, μία ἄλλη δυσκολία τῆς οἰκογενείας, εἶναι ἡ ἀπόσταση τῶν λόγων ἀπό τά ἔργα. Αὐτό πλήττει κατ᾽ ἐξοχήν βέβαια τά παιδιά. Ξέρουμε ὅτι τό πρῶτο ἴνδαλμα τῶν παιδιῶν μας, τά πρῶτα πρόσωπα τά ὁποῖα βλέπουν μπροστά τους εἶναι οἱ γονεῖς.
Εἶναι πολύ σημαντικό γιά τό παιδί νά μήν χαλάσει ποτέ αὐτή τήν εἰκόνα τῶν γονέων, νά μήν τραυματισθεῖ αὐτή ἡ εἰκόνα τήν ὁποία ἔχει μέσα του.
Ἐάν θέλεις νά καταστρέψεις τό παιδί σου πραγματικά, κάνε ἄλλα πράγματα ἀπό αὐτά πού τοῦ λές. Καί ἄν θέλεις νά τό οἰκοδομήσεις, δέν χρειάζεται νά τοῦ πεῖς πολλά λόγια. Δεῖξε του ἐμπράκτως αὐτό πού πιστεύεις.
Ἐάν γυρίσουμε ὅλοι καί θυμηθοῦμε πόσες καλές εἰκόνες ἔχουμε μέσα μας ἀπό τούς γονεῖς μας, ἀπό τούς παποῦδες μας, τίς γιαγιάδες μας. Καί τό ἔχω ἀκούσει πάρα πολλές φορές αὐτό τό πράγμα, ὅτι πολλοί ἄνθρωποι, νέοι, πού μπορεῖ νά παρασύρθηκαν, πού μπορεῖ νά χάθηκαν, καί πού μπορεῖ νά ἔκαναν χίλια πράγματα, ὅμως, ἐάν ἔτυχε νά ἔχουν καλούς γονεῖς, καλή μητέρα καί καλό πατέρα, θυμοῦνται πάντα αὐτή τήν εἰκόνα.
Θυμᾶμαι πάντα ἕνα παιδί πού ἔλεγε «πάτερ, ὅλα τά γκρέμισα μέσα μου, ἐκεῖνο ὅμως πού δέν μπορῶ νά βγάλω ἀπό μέσα μου εἶναι ἡ εἰκόνα τῆς μάνας μου. Καί πότε; Ὅταν τήν ἔβλεπα κάθε βράδυ πού προσευχόταν. Αὐτή ἡ εἰκόνα εἶναι μέσα μου ὁλοζώντανη. Εἶναι ἡ πιό δυνατή εἰκόνα πού μέ κρατᾶ καί δέν μέ ἄφησε νά χαθῶ μέχρι σήμερα».
Αὐτά ὅσον ἀφορᾶ τήν παθολογία τῆς οἰκογενείας σήμερα. Ἀλλά ἡ Ἐκκλησία, τί προσφέρει ἡ Ἐκκλησία στήν οἰκογένεια;
Ἐξωτερικά μπορεῖ νά προσφέρουμε ὅ,τι μποροῦμε, καί πρέπει νά προσφέρουμε ὅ,τι μποροῦμε. Νά γίνονται ὁμιλίες καί σεμινάρια καί σχολές γονέων καί χῶροι προστασίας τῆς οἰκογενείας. Καί ἀκόμη νά βοηθᾶ ἡ Ἐκκλησία στήν πρόληψη ὅλων αὐτῶν τῶν προβλημάτων μέσω τοῦ μυστηρίου τῆς ἐξομολογήσεως.
Ἡ ἐξομολόγηση εἶναι βασικότατη πρόληψη, γιατί ὁ πνευματικός μπορεῖ νά δεῖ μιά δυσκολία στήν οἰκογένεια καί ἀμέσως πρέπει νά προλάβει ὡς τρίτο πρόσωπο νά ἐξομαλύνει τά πράγματα, νά προλάβει τό κακό, νά πεῖ τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο θά χειρισθοῦν πολλά πράγματα.
Ἤ ἀκόμη, καί ὅταν προκύψουν τά προβλήματα, οἱ πνευματικοί πατέρες διαθέτουν χρόνο καί ὧρες ὁλόκληρες νά καθίσουν κατ᾽ ἰδίαν, ὥστε νά μπορέσουν νά στηρίξουν τήν οἰκογένεια καί τά μέλη της εἴτε εἶναι σύζυγοι εἴτε εἶναι γονεῖς. Καί πράγματι δέν ἔχει ὑπολογισθεῖ αὐτή ἡ προσφορά τῶν πνευματικῶν, ἀλλά οὔτε καί ἡ ἴδια ἡ πολιτεία δέν ξέρει ὅτι ἔχει ἕνα κοινωνικό φορέα τόσης ἰσχύος, ὁ ὁποῖος ἐργάζεται ἀνιδιοτελῶς καί ἀφανῶς. Διότι οἱ πνευματικοί ἐργάζονται ἐπί προσωπικῆς βάσεως πάνω στά τραύματα καί τά προβλήματα κυρίως τῆς οἰκογενείας.
Ἀλλά καί πέραν τούτου ἡ Ἐκκλησία, ὁ λόγος τῆς Ἐκκλησίας, λειτουργεῖ ὅπως λειτουργοῦν οἱ γονεῖς. Ὅλα ὅσα ἀφοροῦν τούς γονεῖς, ἀφοροῦν καί τήν Ἐκκλησία. Δηλαδή ἡ Ἐκκλησία λειτουργεῖ καί θά λειτουργεῖ σωστά, ὅταν λειτουργεῖ γνήσια. Καί προσφέρεται ἡ Ἐκκλησία ὡς ἀπάντηση στήν κρίση τῶν καιρῶν μας ὄχι μόνο μέ κοινωνικές παρεμβάσεις, πού καί αὐτές εἶναι ἀπαραίτητες καί χρήσιμες, ἀλλά κυρίως καί κατ᾽ ἐξοχήν μέ τό νά εἶναι ζῶσα καί γνήσια Ἐκκλησία τοῦ Πνεύματος. Μέ τό νά δίδει τήν ἐμπειρία τοῦ Χριστοῦ στήν καρδιά τῶν ἀνθρώπων. Μέ τό, ὅταν ἔρθει ὁ νέος ἄνθρωπος καί θά κοιτάξει καί θά ἐρευνήσει, καί πρέπει νά ἐρευνήσει, νά δεῖ ὅτι ἡ Ἐκκλησία ζεῖ καί λειτουργεῖ ὅπως διδάσκει, τά λόγια της εἶναι σύμφωνα μέ τά ἔργα της.
Γιατί οὐαί καί ἀλλίμονο, ἐάν ἀπογοητευμένος ἀπό τήν οἰκογένειά του, πού ἐκεῖ ἴσως νά βλέπει προβλήματα, ἀπογοητευμένος ἀπό τήν κοινωνία, πού καί ἐκεῖ θά βλέπει προβλήματα, καταφύγει στό λιμάνι τῆς Ἐκκλησίας καί ἀνακαλύψει ἀντί γαλήνη τρικυμία καί ταραχή καί ἀντί ἀλήθεια ψέμα καί ἀντί γνησιότητα ἀνακαλύψει κίβδηλα καί σκάρτα πράγματα, τότε ὄντως ἡ καταστροφή θά εἶναι βέβαιη.
Ποῦ θά σταθεῖ μετά ὁ ἄνθρωπος; Ποῦ θά στραφεῖ, ἐάν τό τελευταῖο καί ἰσχυρότερο στήριγμα πού εἶναι ὁ Θεός, καί ὁ Θεός δέν εἶναι κάτι τό ἀόριστο καί ἀόρατο, ὁ Θεός γίνεται ὁρατός μέσα ἀπό τήν Ἑκκλησία του, ἀμαυρώνεται ἀπό ὅσους λειτουργοῦν μέσα στήν Ἐκκλησία;
Μέσα στήν Ἐκκλησία ὁ ἄνθρωπος βρίσκει παρηγορία καί ἀνάπαυση. Καί χρειάζεται τήν παρηγορία τήν ἀνθρώπινη μέχρι τουλάχιστον νά μεγαλώσει πνευματικά.
Ἐάν ἐρχόμενος μέσα στήν Ἐκκλησία δέν βρεῖ τή γνησιότητα, τότε πραγματικά θά πάθει αὐτό πού ἔπαθε καί μέσα στήν οἰκογένειά του καί θά ἀπογοητευθεῖ καί δέν θά μπορέσει νά βρεῖ τόν ἑαυτό του. Καί τά ἀποτελέσματα θά εἶναι αὐτά τά ὁποῖα ὅλοι ξέρουμε καί ὅλοι βλέπουμε.
Ἡ βία, ἡ ἀναρχία, τά ναρκωτικά, ἡ ἐπανάσταση ὅλα εἶναι συμπτώματα τοῦ πληγωμένου ἀνθρώπου. Δέν εἶναι κακοί ἄνθρωποι πού κάνουν αὐτά τά πράγματα. Εἶναι τραυματισμένοι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι θέλουν νά διαμαρτυρηθοῦν, γιατί ἀπό ἐμᾶς τούς μεγαλυτέρους δέν βρῆκαν αὐτό πού ζητοῦσαν. Γιατί πῆγαν νά ἀκουμπήσουν καί τό στήριγμα ἦταν σαθρό καί διαλύθηκε. Καί ἀκριβῶς σέ ἔνδειξη διαμαρτυράς καταστρέφουν καί τόν ἑαυτό τους καί τό περιβάλλον τους.
Ἡ Ἐκκλησία, ὅταν λειτουργεῖ ὡς Ἐκκλησία, ὡς λόγος Θεοῦ, ὡς παρηγορία τοῦ ἀνθρώπου, ὡς ἐμπειρία Χριστοῦ στήν καρδιά τοῦ κόσμου, τότε εἶναι τό φῶς τοῦ κόσμου. Τότε εἶναι αὐτό πού λέει ὁ Κύριος «ὑμεῖς ἐστέ τό φῶς τοῦ κόσμου, οὐ δύναται πόλις κρυβῆναι ἐπάνω ὄρους κειμένη». Ὅταν λειτουργεῖτε ἐσεῖς σωστά, λέει ὁ Χριστός, εἴσαστε φῶς καί δέν μπορεῖ νά κρυφτεῖ τό φῶς. Ὅπως δέν μπορεῖ νά κρυφτεῖ ποτέ μία πόλη, ἕνα οἰκοδόμημα, πού εἶναι κτισμένο ἐπάνω σέ ἕνα βουνό καί τό βλέπουν ὅλοι.
Δέν χρειάζονται οἱ διαφημίσεις· γίνε ἐσύ φῶς μέ τά ἔργα σου. Ἡ Ἐκκλησία, πού εἴμαστε ὅλοι Ἐκκλησία, δέν εἶναι μόνο οἱ ἱερεῖς, δέν εἶναι μόνο οἱ ἐπίσκοποι, ὅλοι μας ἀποτελοῦμε τήν Ἐκκλησία, ὅταν λειτουργοῦμε γνήσια, ὅταν λειτουργοῦμε αὐθεντικά, ὅταν εἴμαστε ἀληθινοί, ὅταν τά λόγια μας καί τά ἔργα μας ταυτίζονται, ὅταν ξεπερνοῦμε τόν ἑαυτό μας καί ἀγαποῦμε τόν ἀδελφό μας, ὅταν ἀκοῦμε τόν ἄλλον ἄνθρωπο, ὅταν ἔρθει νά μᾶς μιλήσει, ἔστω καί ἄν μᾶς λέει τά δικά του πράγματα πού γιά μᾶς εἶναι τελείως ἀκατανόητα καί ἄχρηστα.
Καί μόνο αὐτό εἶναι ἱκανό νά λειτουργήσει σωστά, γιατί ἡ Ἐκκλησία λειτουργεῖ σάν οἰκογένεια. Εἶναι ἡ μεγάλη οἰκογένεια τοῦ Θεοῦ ὅπου ἀγκαλιάζει τόν κόσμο ὅλο.
Αὐτά ταπεινῶς ἤθελα να πῶ καί νά παρακαλέσω ὅλους μας. Ἄς ἐργασθοῦμε ὁ καθένας στό καίριο σημεῖο τοῦ ἀτομισμοῦ καί τοῦ ἐγωισμοῦ μας, γιά νά γίνουμε πράγματι ἀπάντηση καί στά παιδιά μας καί στήν οἰκογένειά μας καί στόν κόσμο ὅλο πού σήμερα κατ᾽ ἐξοχήν ἀναζητᾶ τή γνησιότητα καί τήν ἀλήθεια ὅλων τῶν πραγμάτων.
Ὁ νέος ἄνθρωπος σήμερα χαρακτηρίζεται γιά τήν ἀναζήτηση τῆς ἀλήθειας καί εἴτε κοινωνία εἴμαστε, εἴτε οἰκογένεια, εἴτε Ἐκκλησία εἴμαστε, ὀφείλουμε νά εἴμαστε αὐθεντικοί καί γνήσιοι. Αὐτό νομίζω εἶναι ἡ ἐπιταγή τῶν καιρῶν μας καί γι᾽ αὐτό νομίζω, ὅλοι μας πρέπει νά ἀγωνισθοῦμε, ὁ καθένας κατά τό μέτρο τῶν δυνάμεών του. Καί ἡ Χάρη τοῦ Χριστοῦ νά σκεπάσει καί νά καλύψει τίς δικές μας ἀδυναμίες, ὥστε πράγματι κατ᾽ ἐξοχήν σήμερα νά λειτουργήσει σωστά ἡ οἰκογένειά μας καί ἡ βιολογική καί ταυτόχρονα ἡ πνευματική οἰκογένεια τῆς Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ γιά νά σώσει τόν ἄνθρωπο.
