Του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Καισαριανής, Βύρωνος και Υμηττού κ. Δανιήλ
Η Μεγάλη Τεσσαρακοστή ευρίσκεται στο κέντρο και στην κορυφή της πνευματικής ζωής. Είναι περίοδος εκτενούς και συντονισμένης προσευχής. Η πολιορκούμενη από τις αμαρτίες ψυχή μας, στρέφεται προς τον Κύριο με εμπιστοσύνη για να ζητήσει προστασία και βοήθεια από τους ορατούς και αοράτους εχθρούς που την απειλούν.
Λαμβάνοντες αφορμή από την γ΄ Κυριακή των Νηστειών, της Σταυροπροσκυνήσεως, επισημαίνουμε τα σχετικά περί του νοήματος του Σταυρού στην ζωή και την εν Χριστώ πορεία μας.
Η Σταύρωση και η Ανάστασή Του είναι τα δύο εκείνα μυστήρια της κενώσεως του Θεού Λόγου, τα οποία συγκεντρώνουν την σκέψη και το στοχασμό όλων. Κεντρίζουν τα συναισθήματά μας και γενικά επηρεάζουν όχι μόνο τη ζωή μας τούτες τις ημέρες που ευρίσκονται στο κέντρο της λατρείας της Εκκλησίας μας, αλλά και ολόκληρη την πνευματική ζωή μας. Όλοι θα σταθούν μπροστά στο Σταυρό του Κυρίου μας, άλλοι για να βλασφημήσουν και άλλοι για να δακρύσουν. Άλλοι για να χλευάσουν κι άλλοι για να κλαύσουν. Άλλοι για να υβρίσουν κι άλλοι για να προσκυνήσουν. Άλλοι για να ζητήσουν την άφεση, την λύτρωση, τον αγιασμό, την συγχώρηση. Ο απόστολος Παύλος ανακεφαλαιώνοντας την συμπεριφορά όλων μπρός στην Σταύρωση του Κυρίου, θα παρατηρήσει: «Ο λόγος γαρ του Σταυρού τοις μεν απολλυμένοις μωρία εστι, τοις δέσωζομένοις ημίν δύναμις Θεού εστι» (Κορινθίους Αʹ αʹ 18). Πραγματικά, το κήρυγμα του Σταυρού για εκείνους που βαδίζουν τον δρόμο της απώλειας, και απορρίπτουν την χριστιανική πίστη είναι μωρία. Για εκείνους όμως που πορεύονται τον δρόμο της σωτηρίας, για εκείνους που έχουν οδηγό τον Χριστό και την διδασκαλία Του, είναι η δύναμη του Θεού που σώζει. Ο Κύριός μας, με τη Σταύρωσή Του, έκανε το μεγαλύτερο κήρυγμα για την αγάπη του Θεού προς τον άνθρωπο. Γι’ αυτό κι ο Σταυρός είναι το αποκορύφωμα της θείας αγάπης και το σύμβολο της θυσίας και του θριάμβου.
Πάνω στο Σταυρό που υψώθηκε στο Γολγοθά, σταυρώθηκε η αγάπη του Θεού για τον άνθρωπο, η αλήθεια της ζωής, ο ευεργέτης όλου του κόσμου. Η απόρριψη και η προδοσία του Χριστού, το μαρτύριό Του στον Γολγοθά προετοιμάστηκε και εκτελέσθηκε από εκείνους που ευεργετήθηκαν απ’ Αυτόν. Η κοινωνία εύκολα αναζητεί κάποιο για να θυσιάσει, κάποιο θύμα για να δημιουργήσει πάντα ένα καινούργιο Γολγοθά. Η αλήθεια, η αγάπη, η ευεργεσία, η αρετή ανεβαίνουν συνήθως στο σταυρό. Οι φορείς τους διώκονται, πληγώνονται, θανατώνονται και τέλος εξαφανίζονται για να ζήσουν αργότερα. Η παρουσία τους είναι για την κοινωνία έλεγχος, για τον άδικο δικαιοσύνη, για το σκοτάδι φως.
Η εποχή μας προκλητικά σταυρώνει κάθε αρετή, κάθε αιώνια αξία. Αρνείται συστηματικά την αθανασία, την αγιότητα, την αιωνιότητα, την αρετή. Αγνοεί την προειδοποίηση του Κυρίου «σκληρόν σοι προς κέντρα λακτίζειν» (Πράξεων κστʹ 14). Παντού έχουν στηθεί αμέτρητοι σταυροί που σταυρώνονται ψυχές, αρχές, αξίες, θεσμοί ιεροί. Ιδιαιτέρως σταυρώνεται και τιμωρείται ανελέητα η νεολαία που ευθύνεται λιγότερο. Ο υλισμός, ο μηδενισμός, ο ηδονισμός, τα ναρκωτικά, οι εξαρτήσεις πνίγουν ασφυκτικά τους νέους. Είναι οι κεραυνοί που κτυπούν τις ψυχές τους για να μετατραπεί η ζωή τους σε ζωή με ψεύτικο περιεχόμενο, χωρίς νόημα για να επέλθει ο διχασμός και η σύγκρουση. Τραχύς ο Γολγοθάς, πικρά τα καρφιά και μαρτύρια της σταυρώσεως, όπως η ηθική αυτοκτονία, η ηθική κατάπτωση, η σήψη των ηθών, η ταπεινή ζωή μακριά από την χριστιανική αρετή, χωρίς αυτοσεβασμό και αξιοπρέπεια.
Σημαδεμένος ο άνθρωπος, ιδιαίτερα ο νέος, από την κενότητα του κόσμου, μαραζώνει από το άγχος, την απελπισία, την ανασφάλεια, την αστάθεια κατά τον λόγο του Κυρίου μοιάζει να είναι: «κάλαμος υπό ανέμου σαλευόμενος» (Ματθαίου ιβʹ 17), άνικμο κι άφυλλο δέντρο που μαραίνεται παράκαιρα. Ο κορμός του θα γίνει ξύλο σταυρού, Γολγοθάς για να φιλοξενήσει κάποια προδοσία. Πάνω του ίσως σταυρωθεί κάποια αλήθεια, κάποιο ιδανικό, κάποια αξία, κάποιο αιώνιο πιστεύω. Ο Κύριος εμψυχώνει όλους τους σταυρωμένους της ζωής «θαρσείτε εγώ νενίκηκα τον κόσμο» (Ιωάννου ιστʹ 33) με το Σταυρό. Στην ζωή του Χριστού, τον Σταυρό ακολούθησε η Ανάσταση. Αν θέλουμε να μη μείνουμε σταυρωμένοι, αλύτρωτοι, ας πλησιάσουμε τον Χριστό για να μας αναστήσει, για να μας ζωοποιήσει. Είναι ο δρόμος που οδηγεί στην Ανάσταση. Αν τον αρνηθούμε, αν τον περιφρονήσουμε θα μείνουμε για πάντα νεκροί. Αν τον ακολουθήσουμε και τον πιστεύσουμε θα αναστηθούμε σε μία νέα πραγματικότητα, όπως υποσχέθηκε και προανήγγειλε ο Αναστάς Κύριός μας «ιδού καινά ποιώ τα πάντα» (Κορινθίους Βʹ εʹ 17).