π. Ανδρέα Αγαθοκλέους
Από μικροί ακούμε:
- πρέπει να ’σαι καλό παιδί
- πρέπει να ακούεις τι σου λένε οι γονείς σου
- πρέπει ναι είσαι καλός μαθητής.
Και ένα σωρό «πρέπει» που, συνειδητοποιώντας τα, νιώθεις πως βρίσκεσαι μέσα σε «πλαίσια ζωής» που, τελικά, δεν σ’ αφήνουν να είσαι ο εαυτός σου και άρα να ζήσεις όντως.
Βέβαια, η αντίληψη ότι και στην Εκκλησία κυριαρχούν τα «πρέπει» δεν είναι εκτός πραγματικότητας, αφού, από μικρή ηλικία, και εδώ ακούμε το ίδιο.
Είναι αλήθεια ότι «χωρίς πλαίσια» εύκολα ο άνθρωπος οδηγείται στην ασυδοσία, στη φαυλότητα, στην καταπάτηση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.
Χρειάζεται διάκριση για να ισορροπήσουμε μεταξύ δέσμευσης και ελευθερίας. Ο Χριστός είπε: «Όποιος θέλει να με ακολουθήσει χρειάζεται να αρνηθεί τον εαυτό του και να σηκώσει το σταυρό του». Η άρνηση του εαυτού μας και η άρση του σταυρού μας, για να συνοδεύονται από χαρά είναι αναγκαία η ελευθερία, χωρίς την οποία είναι καταναγκασμός και άρα κόλαση.
Οι άγιοι Πατέρες έθεσαν κανόνες στην Εκκλησία, για ομαλή λειτουργία Της ως θεανθρώπινου οργανισμού και για τη φυσιολογική χριστιανική ζωή των μελών της. Εξ αρχής θεωρήθηκαν οι κανόνες αυτοί ως φάρμακα που οδηγούν στη θεραπεία από την ασθένεια – αμαρτία, όπως και οι γιατροί χρησιμοποιούν φάρμακα στη θεραπευτική τους αγωγή από ενδιαφέρον για τον ασθενή.
Η θεώρηση των «πρέπει» και των κανόνων, είτε ως δέσμευση ελευθερίας είτε ως δείκτες ελευθερίας, εξαρτάται από το πώς τα βλέπουμε και πώς θέλουμε να πορευτούμε. Ασφαλώς, οι όποιοι παιδαγωγοί – γονείς δάσκαλοι, κληρικοί – συμβάλλουν σημαντικά στο πώς θα τα θεωρήσουμε «παιδιόθεν». Γι’ αυτό και η ευθύνη τους είναι μεγάλη.
Κανείς δεν θέλει να του επιβάλουν το πώς θα ζήσει χωρίς την προσωπική ελεύθερη συγκατάθεσή του και να αισθάνεται καταπίεση. Ούτε ο δικός μας Θεός αρέσκεται να μας επιβάλλει τη θέλησή του, έστω και αν αυτή μας οδηγεί στην όντως ζωή.
Τα όποια «πρέπει» δεν είναι θέλημα Θεού. Το θέλημα του Θεού για τον καθένα μας είναι να βρει το δρόμο του ελεύθερα, να ζήσει τη ζωή του με χαρά, να μπορέσει – ακόμα και μέσα από πόνο και δυσκολίες – να κοινωνήσει ουσιαστικά με τους συνανθρώπους του και μαζί Του, ώστε από αυτή τη ζωή να γευτεί τον Παράδεισο που δεν είναι άλλο από το «να αγαπούμε ο ένας τον άλλο, όπως αγαπά εμάς ο Θεός· να συγχωρούμε ένας τον άλλο, όπως συγχωρεί εμάς ο Θεός⸱ να ανεχόμαστε ο ένας τον άλλο, όπως ανέχεται εμάς ο Θεός».
Πηγή: Ησυχαστήριο Αγίας Τριάδος