Αυτός που είναι άρρωστος και γνωρίζει την αρρώστια του ευκολύνει τη θεραπεία του, και αυτός που ομολογεί τον πόνο του είναι κοντά στη θεραπεία του.
Στη σκληρή καρδιά πληθύνουν οι πόνοι και στον άρρωστο που αντιδρά στον γιατρό αυξάνει ο παιδεμός.
Δεν υπάρχει αμαρτία ασυγχώρητη παρά η αμετανόητη, και δεν μένει δώρο χωρίς προσθήκη παρά αυτό που στερείται από ευχαριστία· η μερίδα που έλαβε ο ανόητος άνθρωπος του φαίνεται στα μάτια του μικρή.
Να φέρνεις πάντοτε στον νου σου αυτούς που σε περνούν στην αρετή, για να δεις τον εαυτό σου σε όλη σου τη ζωή κατώτερο από την πνευματική τους κατάσταση. Και να γίνεις άνθρωπος που βλέπει πάντοτε τις βαρύτερες θλίψεις των θλιμμένων και ταλαιπωρημένων, για να αποδώσεις την πρέπουσα ευχαριστία για τις μικρές και μηδαμινές θλίψεις που αντιμετωπίζεις και να μπορέσεις να τις υπομείνεις με χαρά.
Κατά τον καιρό της ήττας και της χαυνότητας και της οκνηρίας σου, καθώς είσαι δεμένος και κυριευμένος από τον εχθρό σε κοπιαστικότερη ταλαιπωρία και βασανιστική εργασία της αμαρτίας, συλλογίσου τον προηγούμενο καιρό της προθυμίας σου, και πώς φρόντιζες ως και για τα ασήμαντα πράγματα και έδειχνες την αγωνιστικότητά σου, και πώς εφορμούσες με ζήλο σ’ εκείνους που ήθελαν να εμποδίσουν την οδοιπορία σου, και τους στεναγμούς που έβγαζες για τις ήττες που σε βρήκαν εξαιτίας της αμέλειάς σου, και πώς σε όλα αυτά έπαιρνες το στεφάνι της νίκης. Και με τέτοιες και τόσο σημαντικές ενθυμήσεις ξυπνά η ψυχή σου σαν από βαθύ ύπνο, και ντύνεται τη φλόγα του ζήλου, και αναδύεται από τον καταποντισμό της σαν να ανασταίνεται από τους νεκρούς, και υψώνεται και επιστρέφει στην αρχική κατάστασή της με θερμό αγώνα ενάντια στον διάβολο και στην αμαρτία.
Να θυμάσαι την πτώση των δυνατών, και τότε θα ταπεινωθείς για τις αρετές σου.
Να φέρνεις στη μνήμη σου τα βαριά αμαρτήματα αυτών που τον παλαιό καιρό αμάρτησαν και μετανόησαν, και τη δόξα και την τιμή που αξιώθηκαν μετά από αυτά, και θα πάρεις θάρρος στη μετάνοιά σου.
Καταδίωξε τον εαυτό σου, και θα καταδιωχθεί ο εχθρός σου από κοντά σου.
Ειρήνευσε μέσα σου, και θα ειρηνεύσει μαζί σου ο ουρανός και η γη. Φρόντισε να μπεις στο εσώτερο της καρδιάς σου, και θα δεις το εσώτερο του ουρανού· διότι το εσώτερο της καρδιάς και το εσώτερο του ουρανού ταυτίζονται, και γι’ αυτό με μία είσοδο βλέπεις και τα δύο. Η σκάλα για την ανάβαση σ’ εκείνη τη βασιλεία είναι μέσα σου, κρυμμένη στην ψυχή σου.
Να βυθίσεις τον εαυτό σου μέσα σου, αποφεύγοντας την αμαρτία, και θα βρεις εκεί σκαλιά με τα οποία θα μπορέσεις να ανεβείς.
Από το βιβλίο: Αββά Ισαάκ του Σύρου Ασκητικοί Λόγοι, Λόγος δεύτερος (απόσπασμα), σελ. 51. Μετάφραση Κωνσταντίνου Γ. Φραντζολά. Εκδόσεις “Το Περιβόλι της Παναγίας”, Θεσσαλονίκη 2025.