Dogma

Μονή Αγίου Νικάνορος Γρεβενών

Η εικόνα της Μεταμορφώσεως που ανακάλυψε ο Όσιος (που ασκήτευε στην περιοχή), κατόπιν οράματος, έγινε αιτία ίδρυσης της σταυροπηγιακής και πατριαρχικής αυτής μονής. Φυλάσσεται ακόμη εντός του ναού μαζί με πάμπολλα ιερά λείψανα αγίων.

Η Μονή Αγίου Νικάνορος ή Ιερά Μονή Ζάβορδας ή Ιερά Μονή Μεταμόρφωσης του Σωτήρος βρίσκεται στη Δυτική Μακεδονία, στα όρια Γρεβενών με Κοζάνη. Είναι κτισμένη στην κορυφή του όρους Καλλίστρατο με υψόμετρο 650 μέτρα, σε επιβλητική θέση πάνω από τον ποταμό Αλιάκμονα. Απέχει 56 χλμ. ΝΑ.-Α. από τα Γρεβενά, 52 χλμ. Ν.-ΝΔ. από Κοζάνη, 63 χλμ. Δ.-ΒΔ. από την Ελασσόνα και 24 χλμ. (οδικά) Β. από τη Δεσκάτη.

Η μονή ανήκει στην ιερά Μητρόπολη Γρεβενών και την ίδρυσε ο Όσιος Νικάνορας από τη Θεσσαλονίκη το 1532 ή 1534, δίπλα σε προϋπάρχον βυζαντινό ναΰδριο του Αγίου Γεωργίου. Το καθολικό της Μονής είναι διακοσμημένο με τοιχογραφίες που αποδίδονται στον Θηβαίο ζωγράφο Φράγκο Κατελάνο. Σύμφωνα με την τοπική παράδοση, το όνομά της οφείλεται στον Τούρκο πασά της περιοχής που είχε το παιδί του άρρωστο. Όταν ο Όσιος Νικάνορας το βοήθησε να γίνει καλά, ο Τούρκος είπε στον Όσιο Νικάνορα «Ζα Βαρδά», που σημαίνει παρ’ τα όλα.

Τα σημαντικότερα κειμήλια της μονής είναι η εικόνα του Σωτήρος Χριστού, η οποία φέρει αργυρά επένδυση και την οποία ανακάλυψε ο Άγιος Νικάνωρ κατόπιν οράματος που έγινε αφορμή να ξεκινήσει το κτίσιμο της μονής. Τα Ιερά Λείψανα του Αγίου τα οποία είναι τοποθετημένα σε αργυρές θήκες με ανάγλυφες παραστάσεις Αγίων, δικέφαλου αετού και με πολύτιμους λίθους. Τέλος, πολύ σημαντικά θεωρούνται τα χειρόγραφά της και κυρίως το χειρόγραφο αρ. 201, γνωστό ως Κώδικας της Ζάβορδας.

Η εικόνα της Μεταμορφώσεως που ανακάλυψε ο Όσιος (που ασκήτευε στην περιοχή), κατόπιν οράματος, έγινε αιτία ίδρυσης της σταυροπηγιακής και πατριαρχικής αυτής μονής. Φυλάσσεται ακόμη εντός του ναού μαζί με πάμπολλα ιερά λείψανα αγίων.

Δίπλα στο Καθολικό υπάρχει το παρεκκλήσι του Αγίου Αθανασίου.

 

Υψηλό τείχος με πολεμίστρες περιβάλλουν το μοναστήρι και του δίνουν την εντύπωση φρουρίου. Κοντά στη μονή, στη μέση ενός γκρεμού, υπάρχει η σκήτη του Οσίου.

 

Στο Καθολικό φυλάσσονται:

Η εικόνα Του Σωτήρος Χριστού η οποία φέρει αργυρά επένδυση. Την εικόνα αυτή ανακάλυψε ο Άγιος Νικάνωρ κατόπιν οράματος και έχτισε το μοναστήρι του.

Τα Ιερά Λείψανα του Αγίου τοποθετημένα σε αργυρές θήκες, οι οποίες φέρουν ανάγλυφες παραστάσεις Αγίων.

Η θήκη στην οποία φυλάσσεται η κάρα του Αγίου Νικάνορα, διακοσμείται με ανάγλυφες παραστάσεις Αγίων, δικέφαλου αετού και με πολύτιμους λίθους.

Ιερά Λείψανα του Αγίου Ιωάννη Χρυσοστόμου.

Ιερά Λείψανα του Αγίου Γεδεών του Καρακαληνού.

Ιερά Λείψανα Αγίου Κηρύκου και Ιουλίτης.

Των Αποστόλων Ανδρέα, Βαρνάβα και Βαρθολομαίου.

Του Αγίου Γεωργίου εξ Ιωαννίνων.

Του Αγίου Δημητρίου του Μεγαλομάρτυρος.

Του Αγίου Δημητρίου εξ Σαμαρίνης.