Τι είναι ο «μανδαϊσμός;»
Του Δημητρίου Λυκούδη, θεολόγου
Ο “μανδαϊσμός” είναι αίρεση ιουδαιογνωστικού χαρακτήρα. Ως όρος προέρχεται από τη λέξη “μανδαίος” και αυτή, με τη σειρά της, από το αραμαϊκό “Μανδά”, που σημαίνει την κατοχή της γνώσης εξ αποκαλύψεως.
Ο “μανδαϊσμός”, που σήμερα ευδοκιμεί κυρίως στο Ιράκ και οι οπαδοί του φέρουν τ᾿ όνομα “Σαββαίοι”, αποτελεί ένα κράμα ιρανικών, συρογνωστικών και μεσοποταμιακών μυθολογικών στοιχείων.
Βασική αντίληψη στο “μανδαϊσμό” αποτελεί η δυαλιστική αντίθεση του επάνω κόσμου, όπου κυριαρχεί το φως και του κάτω κόσμου του σκότους. Αυτοί οι δύο κόσμοι συγκρούονται. Η “Μεγάλη Ζωή”, η οποία είναι και η κύρια οντότητα του επάνω κόσμου, μάχεται με πλήθος δαιμόνων, που κυριαρχούν στον αντίστοιχο κάτω κόσμο.
Σε άμεσο παραλληλισμό με την καθημερινότητα του ανθρώπου, αυτή η διαμάχη, κατά τον “μανδαϊσμό”, που συγκρούονται οι δύο κόσμοι, αυτός του φωτός και ο άλλος του σκότους, πραγματοποιείται και στον ψυχή του πιστού. Κύριος σκοπός του ανθρώπου είναι να λυτρωθεί από τη σύγκρουση αυτή. Και πώς λυτρώνεται ο οπαδός του “μανδαϊσμού;” Όταν η ψυχή απελευθερωθεί από το σώμα και επιστρέψει στον κόσμο του φωτός!
Ο “μανδαϊσμός” έχει ναούς, όπου εισέρχονται μόνο οι ιερείς, ιερατείο, τελετουργικό βαπτίσεως, μνημοσύνου (ταφή του νεκρού) και εορτών, μεταξύ των οποίων κυριαρχεί η αργία της Κυριακής.