Η Κυριακή της Ορθοδοξίας
Η πρώτη Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη στη μάχη της Εκκλησίας εναντίον όλων των αιρέσεων και στη νίκη της ορθοδοξίας ως «εποφειλομένη προς τον θεόν ευχαριστία» γιατί συγκεφαλαιώνει τους αγώνες, τη μαρτυρία και το βίωμα του πληρώματός της.
Αρχιμανδρίτης Κων/νος Χαραλαμπόπουλος
Η πρώτη Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη στη μάχη της Εκκλησίας εναντίον όλων των αιρέσεων και στη νίκη της ορθοδοξίας ως «εποφειλομένη προς τον θεόν ευχαριστία» γιατί συγκεφαλαιώνει τους αγώνες, τη μαρτυρία και το βίωμα του πληρώματός της.
Από το 726 έως το 843 η Εικονομαχία συνετάραξε την Εκκλησία γιατί συγκρούσθηκαν δύο διαφορετικές αντιλήψεις του αφηρημένου και του προσώπου καθόσον το Τριαδικό δόγμα εξασφαλίζει το ιερό και αδιαφιλονίκητο του προσώπου που αντιπαρατάσσεται στο άμορφο και αφηρημένο.
Οι αντιφρονούντες στην οντολογία του θεού δηλαδή της ταυτίσεως του προσώπου μετά της υποστάσεώς του αρνήθηκαν την απεικόνιση της μορφής του Χριστού που είναι η πραγματική εικόνα του αοράτου θεού και κατ’ επέκτασιν και την εξεικόνιση των Αγίων της Εκκλησίας.
Ο αγώνας της Εκκλησίας έναντι μιας πανίσχυρης κοσμικής εξουσίας δόθηκε τότε μόνο με πνευματικές δυνάμεις, εξουδετερώθη το αφηρημένον και διεσώθη το πρόσωπον. Τι σημαίνει αυτό; «Η γαρ της εικόνος τιμή επί το πρωτότυπον διαβαίνει» (Μ. Βασίλειος).
Αυτή η διδασκαλία των Πατέρων και ιδιαιτέρως το έργο του Ιωάννου του Δαμασκηνού «Περί Εικόνων» έδωσαν τη χαρακτηριστική πνοή στη Ζ’ Οικουμενική Σύνοδο που αναστήλωσε τις εικόνες. Η εκκλησία «ουκ εστίν εκ του κόσμου τούτου» έχει ουράνιο κύρος, συνειδητή ευθύνη για την ορθή πίστη.
Αποκαλύπτει το θεό, κατοχυρώνει δογματικούς όρους και ιερούς κανόνες που παραδίδονται από γενεά σε γενεά ως πνευματική εμπειρία, είναι η κιβωτός εντός της οποίας σώζονται οι άνθρωποι. Η αίρεση της Εικονομαχίας καταδικάσθηκε και χαρακτηρίσθηκε ως «αθεωτάτη μεταστοιχείωσις των απάντων» (Θ. Στουδίτου Επιστ. ΙΙ, 15).
Οι άνθρωποι του Βυζαντίου αρχηγοί της Εικονομαχίας δημιούργησαν μία επαίσχυντη και ατυχεστάτη πολιτική πράξη, επετέθησαν στη ζωή και την Ιστορία της Εκκλησίας ως «απειθάρχητοι και άτακτοι αδελφοί» αλλά ο Χριστός την εβράβευσε δια του θριάμβου της ορθοδοξίας και του πνεύματος της αληθείας που ενοικεί και την οδηγεί εις πάσαν την αλήθειαν.
Είναι γεμάτη δωρεές που αποθησαύρισε γι’ Αυτήν το Άγιον Πνεύμα, διατηρεί συνέχεια στην οντότητά της, είναι ο φανερός τόπος όπου οι Άγγελοι του θεού ανεβαίνουν και κατεβαίνουν επί του Υιού του ανθρώπου. Είναι η παρουσία του ιδίου του θεού και ο πιστός θεάται αυτό το μυστήριο και συμμετέχει στο επουράνιο θυσιαστήριο, ενώνεται το κοσμικό και το υπερκόσμιο, το θνητό και το αθάνατο, το πρόσκαιρο και το αιώνιο.
Η εικόνα της ενσάρκου οικονομίας παρελαύνει εμπρός από τον άνθρωπο της πίστεως, της πίστεως των Πατέρων, της πίστεως των Αποστόλων, της πίστεως των Ορθοδόξων. Αύτη η πίστις την Οικουμένην εστήριξεν.
Ο Αρχιμανδρίτης Κωνσταντίνος Χαραλαμπόπουλος είναι Εφημέριος στον Ι.Ν. Αγίου Δημητρίου Παλαιού Ψυχικού
