Ο Αρχιμ. Βαρθολομαίος Εσφιγμενίτης στην Ουκρανία
Στο Κίεβο της Ουκρανίας, στη Λαύρα των Σπηλαίων, που πρόσφατα αποτέλεσε πολεμικό στόχο των ρώσων, βρέθηκε ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Εσφιγμένου Αγίου Όρους, Αρχιμ. Βαρθολομαίος, τη 10η Ιουλίου 2026, όπου και συμμετείχε στη Θεία Λειτουργία, μεταφέροντας την αγιορείτικη Παράδοση και τον ησυχαστικό τρόπο ζωής του αγιώνυμου Άθωνα. Ο Γέρων Καθηγούμενος τίμησε τη μνήμη του […]
Στο Κίεβο της Ουκρανίας, στη Λαύρα των Σπηλαίων, που πρόσφατα αποτέλεσε πολεμικό στόχο των ρώσων, βρέθηκε ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Εσφιγμένου Αγίου Όρους, Αρχιμ. Βαρθολομαίος, τη 10η Ιουλίου 2026, όπου και συμμετείχε στη Θεία Λειτουργία, μεταφέροντας την αγιορείτικη Παράδοση και τον ησυχαστικό τρόπο ζωής του αγιώνυμου Άθωνα.
Ο Γέρων Καθηγούμενος τίμησε τη μνήμη του Αγίου Αντωνίου του Σπηλαιώτου, ο οποίος ασκήτεψε οσιακά από το Άγιον Όρος έως και το Κίεβο, συνδέοντας τους δύο ησηχαστικούς τόπους με κοινές πνευματικές ασκήσεις και φιλέρημες πρακτικές.
Λίγο πριν το πέρας της Θείας Λειτουργίας, ο Αρχιμ. Βαρθολομαίος, απευθυνόμενος στον Μητροπολίτη Κιέβου και πάσης Ουκρανίας κ. Επιφάνιο, μεταξύ άλλων, τόνισε: «Με βαθιά συγκίνηση και ιερή ευγνωμοσύνη στεκόμαστε σήμερα ενώπιον της μνήμης ενός μεγάλου πατρός της Εκκλησίας, του Οσίου Αντωνίου του Σπηλαιώτου. Δεν τιμούμε απλώς έναν άγιο του παρελθόντος· στεκόμαστε μπροστά σε μία μορφή που καθόρισε το παρόν και το μέλλον ενός ολόκληρου λαού.
Ποιος ήταν ο Άγιος Αντώνιος;
Ένας άνθρωπος ταπεινός. Μία ψυχή διψασμένη για τον Θεό. Και όμως – αυτός ο άνθρωπος έγινε θεμέλιο. Έγινε αρχή. Έγινε ρίζα.
Ο νεαρός Αντίπας, όπως λεγόταν ο Όσιος πριν γίνει μοναχός, ένιωσε νωρίς τον πόθο της ησυχίας και θέλησε να αφιερωθεί στον Θεό. Αναχώρησε από τη γη του Κιέβου, με σκοπό να αποκτήσει προσωπική εμπειρία του μοναχικού βίου. Κύριοι σταθμοί στο οδοιπορικό του λαϊκού χριστιανού Αντίπα ήταν η Κωνσταντινούπολη και η μοναστική πολιτεία του Αγίου Όρους. Στον Άθωνα έφτασε στις αρχές του 11ου αιώνα και περιηγήθηκε στα μεγάλα κοινόβια Μοναστήρια. Εκεί θαύμασε από κοντά τον δοξολογικό τρόπο που ζούσαν οι μοναχοί, που λέγεται αγγελική πολιτεία.
Εκεί, στη Μονή της μετανοίας του, την Ιερά Μονή Εσφιγμένου, έμαθε να σιωπά, να υπακούει, να προσεύχεται. Να πεθαίνει για τον κόσμο, για να ζήσει «εν Θεώ». Και όταν ήλθε η ώρα – δεν κράτησε αυτήν τη χάρη για τον εαυτό του.
Ο Ηγούμενός του Θεόκτιστος πληροφορήθηκε από τον Θεό με τρόπο μυστηριακό για τον προορισμό του Αντωνίου και τον κάλεσε κοντά του. Του φανέρωσε το όραμά του και του είπε: «Αντώνιε, θέλημα Θεού είναι στην πατρίδα σου να μεταφέρεις την ευλογία του Αγίου Όρους Άθωνα. Με τους κόπους και το παράδειγμά σου πολλούς θα ελκύσεις κοντά σου και καρπούς εκατονταπλάσιους θα φέρει η προσευχή σου. Να πορεύεσαι ειρηνικά».
Έτσι επέστρεψε. Έφερε μαζί του το φως του Αγίου Όρους. Έφερε την εμπειρία της Εκκλησίας. Έφερε την ευλογία της Παναγίας. Και μέσα σε ένα σπήλαιο – όχι σε παλάτια, όχι σε ισχύ και δύναμη – έθεσε τα θεμέλια μιας ¨πνευματικής αυτοκρατορίας¨.
Η Λαύρα των Σπηλαίων δεν ήταν απλώς ένα μοναστήρι. Ήταν η γέννηση της ψυχής ενός λαού. Το Κίεβο έγινε μήτρα ορθοδοξίας. Και η σύνδεση ήταν ζωντανή:
Άγιον Όρος – Οικουμενικό Πατριαρχείο – Εκκλησία του Κιέβου. Αυτή είναι η αλήθεια της ιστορίας. Αυτή είναι η αλήθεια της πίστεως».
Και συμπλήρωσε, τονίζοντας όσα σχετικά με τη δημιουργία της ανεξάρτητης Εκκλησίας της Ουκρανίας, χωρίς να αποφύγει να κάνει και αναφορά στην εμπόλεμη κατάσταση που επικρατεί στην περιοχή.
«Η δημιουργία της ανεξάρτητης Εκκλησίας της Ουκρανίας – δεν είναι πολιτική πράξη. Δεν είναι απλώς διοικητική μεταβολή. Πρόκειται για μια βαθιά πνευματική κίνηση. Για μια επιστροφή στην αλήθεια. Για μια επανασύνδεση με την ίδια της την ψυχή. Αυτός είναι ο δρόμος της. Αυτή είναι η ταυτότητά της. Και αυτή η πορεία – δεν είναι εύκολη. Είναι: κραυγή ελευθερίας, μαρτυρία πίστεως, επιλογή ζωής.
Και μέσα σε αυτή την ιερή πορεία αναγεννήσεως, η σημερινή μας παρουσία δεν είναι τυχαία.
Ήλθαμε από το Άγιον Όρος. Ήλθε ο Ηγούμενος της Ιεράς Μονής Εσφιγμένου, με συνοδεία πατέρων, από τη Μονή της μετανοίας του Αγίου Αντωνίου, για να επαναλάβει εκείνο το κάλεσμα που ακούστηκε κάποτε σε αυτή τη γη. Κάλεσμα προς τον λαό της Ουκρανίας, να σταθεί γύρω από τη Λαύρα, να στηρίξει τους πατέρες και την ίδια την Εκκλησία, όπως τότε, στα χρόνια του Αγίου Αντωνίου του Αγιορείτου και Εσφιγμενίτου».
Ο Γέρων Καθηγούμενος της Εσφιγμένου επαίνεσε τον Μητροπολίτη Κιέβου κ. Επιφάνιο για την στήριξη και αδάμαστη στάση του απέναντι σε όλες τις πολεμικές εχθροπραξίες, σημειώνοντας πως ο κόσμος συμπαρίσταται, η Εκκλησία εν συνόλω συνοδοιπορεί στον αγώνα τον μαρτυρικό του ουκρανικού λαού, προτρέποντας τους πιστούς να σταθούν δίπλα στη Λαύρα των Σπηλαίων και να στηρίξουν την ορθόδοξη πίστη αλλά και τους Πατέρες της.
Κατακλείοντας το λόγο του, ο κ. Βαρθολομαίος ευχήθηκε γρήγορα να τερματιστεί ο πόλεμος, ώστε κατά το δυνατόν, να επιστρέψει η όποια κανονικότητα των πολιτών αλλά και των ανθρώπων και δύο κρατών, οι πολίτες των οποίων ουδέποτε επεθύμησαν ή επέλεξαν να ζουν υπό τους στόχους και την έκρηξη των πολεμικών μηχανών γύρω τους και ανάμεσά τους.
Από την πλευρά του, ο Μητροπολίτης Κιέβου κ. Επιφάνιος, αφού ευχαρίστησε τον Καθηγούμενο της Μονής Εσφιγμένου και τη συνοδεία του για την αμέριστη υποστήριξή τους, κάλεσε τους πιστούς να υπομένουν και να προσεύχονται για την ευόδωση και επικράτηση της ειρήνης.
